Brazil (巴西)

Flag of Brazil.svg
u hata nu Brazil (巴西))
Brazil

u siwkay nu kanatalmikawaway-kalumyiti

u Brazil sa ilabu nu Congnanmeico, itiza i 10 00 S, 55 00 W, u ahebal nu lala’ mapulung sa 8,515,770 sq km, u ahebal nu lala'ay sa 8,358,140 sq km, u ahebal nu nanumay sa 157,630 sq km, hamin nu tademaw sa 205,823,665. kakalukan umah sa 32.90%, kilakilangan umah sa 61.90%, zumaay henay umah sa 5.20%

tapang tusu nu kanatal (首都)mikawaway-kalumyiti

u tapang tusu nu kanatal sa u Brasilia (巴西利亞).

kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)mikawaway-kalumyiti

kakining nu kanatal demiad sa 7 bulad 9 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首)mikawaway-kalumyiti

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Jair Bolsonaro, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 1 bulad 1 demiad.

u hata (國旗)mikawaway-kalumyiti

u kulit nu hata nu Brazil, situlu ku kulit. u landaway u semilaway u takuliway atu salengacay.

u sulit nu zuma a kamumikawaway-kalumyiti

u sulit nu Hulam: 巴西

u sulit nu Lipun: ブラジル連邦共和国

u sulit nu Amilika: Brazil

巴西聯邦共和國,通稱巴西(Brasil),是拉丁美洲最大的國家。人口2.15億,居世界第五。其國土位於南美洲東部,鄰接大西洋,面積8,515,767平方公里,世界第五大,僅次於俄羅斯、加拿大、中國及美國。

Brazil a kapulunganay a  kanatal nu hekalay a nipangangan, u sakay nu Lating Amuhuwanay u satabakiay a kanatal. u nikaidaw nu tademaw sa makaala tu 2.15 yik kayadah, nipasilsilan i kitakit sa sakalima. u kakitidaan ninakanatal sa kalatimulan nu Amuhuwan pasayda i nuwalian, micapi tu nutipay a bay' nikaahebal nu lala’ kaala tu 8,515,767 pin-huwan Kung-li, i tini i kitakit sa sakay lalima a kinatabaki, mamikilul tu Russia, Canada, China atu United states.

巴西擁有世界面積最大的熱帶雨林,國名源於巴西紅木。首都為巴西利亞,擁有聖保羅和里約熱內盧等大城市。巴西是熱帶經濟作物的重要出口國,咖啡、甘蔗、柑橘的產量居世界第一位,得益於豐厚的自然資源和充足的勞動力,巴西的國內生產總值位居世界第六。

u Brasil sa sikaidaw tu i kitakitay saahebalay a caledesay nu kalaudadan nu kilakilangan, u sikangangan sa namayni ku kasalingatu tiya kasumanahan a kilang. sakatatangahan a tuse sa ya Brasilia, sikadakecan tu ya Sen-pawlo, atu ya Liyie-zenyilu tabakiay a tuse. u Brazil sa sakay nu caledesanay a nikalukan ku sakahenulan a sapatahkal a pacakay tu sakikalisiw a kanatal, idaw ku Kuhi, tebus, kama, nikayadah sa malasayadahay i kitakit, nikahini sa nanu kalaidaw nu lahaday kasidamek nu lacul, atu nu sikataneng nu musakawaway, ina Brasil sa nu kanatalay a nikapulungan a mapasausi tu sakikalisiw sa, u sakaenem nu mapasilsil i kitakit.

nu kiwkay (宗教)mikawaway-kalumyiti

由於歷史上曾為葡萄牙的殖民地,巴西的官方語言為葡萄牙語,主要信奉天主教及基督新教。

kalahidaen nu likisiay sa nau palatubangen nu Portugal, Brazilay a nakamuan i kanatal sa sanu u Porsilay i hekal, u sakasingkuan nu itiniay sa u tinsukiw a kiwkay atu nu ciwluay a kiwkay.

ngangan nu kanatal (國名)mikawaway-kalumyiti

16世紀葡萄牙的航海家發現新大陸有一個大量生長巴西紅木(brazilwood)的國家,便大舉開採、運回歐洲,久而久之大家都忘了當初的命名,而將這個國家稱為為巴西 (Brazil)。

16 a seci sa ya Porsilay mitesekay a pabalungaay idaw ku nipakaadih tu sinayadahay a nu Brasi a langaw nu kilang sa, ya (brazilwood) a kanatal, kakayda satu kasibekan a miletek, ungpangen patayda i O-cuo, matenematenes sa, sikapawan tu kya imahidaay a nipangangan tiya kanatalan, sisa u ngangan nina kanatal sa u (Brazil) han.

sakaidaw nipangangan nu kanatal (國名來源)mikawaway-kalumyiti

巴西一詞出自繁衍於巴西海岸的巴西紅木,巴西紅木在葡萄牙語中稱為pau-brasil,其中brasil意為像炭火一樣紅,由拉丁語brasa(「炭火」的意思)與後綴-il(來自-iculum或-ilium)構成。

Braszil i naulic katahkalan sa namakay sadipasan nu bayu sanuhinukiay a kilang, i Porsilay a hinuki nu Brasil sa nakamuan u pau-brasil han, i labu sa brasil a imin u masacelasay nu kasuy sananay kasumanah, nipaka i nu Lating a kamu ya brasa (celah sananay a imi) atu nu sacunus nu dikudan sa -il (nu makay -iculum atu -ilium) masaheci.

巴西紅木所產生的深紅色染料,引起了歐洲服裝業的重視,並引起了巴西早期的商業性開發。16世紀期間,當地原住民採伐大量的巴西紅木,由歐洲商人(多數來自葡萄牙,也有一部分來自法國)銷往歐洲。該地區原來在葡萄牙的官方名稱為聖十字架之地(Terra de Santa Cruz),而販賣紅木的歐洲商人多稱「Terra do Brasil」(Land of Brazil),這一名稱最終取代了舊的官方名稱。早期水手也稱之為「鸚鵡之地」(Terra di Papaga)。

nu Braszil a hinuki sikaidwan nu kasumanahay a sakuli a cica’sa, mapangengaw ku i O-cuoay misangaay tu dikuc a masakusiay, u nu O-cuoay a misiwbayay a tademaw (sayadahay ku nu Porsilay, idaw ku nu makay i France) sipacakay taydaan i O-cuo. ya kakitidaan sa u nanam nu pangangan nu kenisay a mamikuwanay a nipangiha' tu ya masakiwacin hananay nu ziwzika a sakatamelac kakitidaan (Terra de Santa Cruz), zayhan ya nu O-cuoay a misiwbayay a tademaw katuud ku muhiniay a pangangan "Terra do Brasil" (Land of Brazil), ina ngangan i nu dikudan sa sipakutay kya  malumanay a ngangan nu kanatalay. kasumamadan sa nu pabalungaay a nipangangan sa ya "Ingu’a kitidaan" (Terra di Papaga).

nu kitidaan (地理)mikawaway-kalumyiti

全境大部份為熱帶氣候。北部是世界上面積最大的平原——亞馬遜平原,大部為赤道多雨氣候,降水豐沛,平原東北部略為乾燥。南部為世界上最大的高原——巴西高原,以熱帶草原氣候為主,首都巴西利亞位於高原之上。境內亞馬遜河是世界上流量最大的河流。巴拉那河是南美洲第二大河,著名的伊瓜蘇瀑布就位於其支流上。

u demiadan nu itiniay sa nikacaledesan. i amis sa i kitakit sa u ahebalay nu lala’ a enal i Yamasin a enal, kiyadahay sa u kacalrdesan kaudadan a demiad, kasasinanum, u enal nu walian kasaamisan adidi ku kaacak. nu timulan sa masanu satabakiay talakaway a enal, kacaledesanay a demiadan enal nu lutulutukan, ya Brasil hananay a talakaway a enal ku sasitungusay, ya tatangahan nu tuse sa ya  Brasil-liya u nipatideng sa i masapabaw nu satalakaway a enal. i lalabu nu kakitidaan sa ya Ya-ma-sing hananay a sauwac, u satabakiay nikasilsil i kitakit ku nikasausi. ya Pa-la-na a sauwac sa i kalatimulan nu Amuhuwan u sakatusa nikatabaki nu sauwac i tini, sakasingangan a cascas ya Yi-ku-wa-su hananay kalapicaan nu sasilsil nu sauwac.

pilatlatay 體育mikawaway-kalumyiti

眾所周知,巴西最流行的體育運動是足球,據1999年的統計數字,巴西大概有近2萬多支足球隊。另外,巴西國家足球隊是唯一一支由1930年至2018年的世界盃足球賽從未缺席過一屆的球隊,也是唯一一支曾五次奪取世界盃冠軍的球隊(1958年、1962年、1970年、1994年和2002年)。

sikatineng nu katuuday sa, i Brazil u mutukuday tu mali’ sakanamuhanay a latlat, kalasilamit tu b1999 a mihcaanay kapulung a nisausian sa, itini i Brazil a kitakit sa hakay makaala tu tusaay a mang nu masakaputay nu mitukuday a milatlatay. u duma sa, nu Brazil kanatalay a mamitukuday a masakaputay sa, masa u nu i 1930 a mihcaan katukuh i 2018 a mihcaan, iti kitakitay a nikadadesdes nu mamimali sa, u caayay henay kaputun ku nilipihida a masakaputay, nau masacacayay a makademec tu kinalimaanay a mitukuday i kitakit, (1958, 1962, 1970, 1994, atu 2002 a mihcaan).

此外,巴西隊和巴西球員也包攬了很多世界盃足球賽紀錄。2007年美洲國家盃在不被看好的情況下以3:0擊敗強敵阿根廷獲得冠軍,可說是完完全全的「足球王國」。

巴西的女子體操雖然遠遠不如美國、中國、俄羅斯、羅馬尼亞,但是成績也是還可以,或多或少都有選手可以進入世界體操錦標賽一、兩個項目的決賽。2003年的世界體操錦標賽,巴西體操運動員 Daiane dos Santos 取得自由體操-金牌(第一名)。

tuyda sa, nu Brazilay mamimaliay atu masakaputay sa, yadah ku nipangengawan nu mucebangay a nikadademecan. i 2007 a mihcaan nu Amuhuwanay a kanatalay a nipidademec tu a mitukut sa, caay pisakapah ku hekalay a miadih tu kademecan sananay a nipitapalan, nika nudikudan a nikalahecian sa, u 3:0 ku nikangasiwan tu ya Argentina hananay a kanatal makaala tu sakasengan a kawlah, taneng a pakaseneng tu nikaala tu kalahecianay (u masahungtyay a mamitukuday sa)  

sakay nu tataynaay a masakaputay miticaway a nipilatlat sa, kanahatu caay pakakilul tu nu Amuhuwanay, China, Elarus, Romaniya, kayilay nu mitesek sa, nika u kaala tu nipidademec sa kalecadan tu ku nisaicelangan, kyu kalaidaw kalayadah anu tayda tu midademec tu nu tauay a masakaputay, micumud tu sadikuday a sasaketinan a midademec. i 2003 a mihcaan i kitakitay a midademec tu nu miticaway sa, u Brazil a kanatal miticaway a tademaw ci Daiane dos Santos makademec ty nu kunida sananay a miticaway kala tu (icibang).

巴西成功獲選成為2014年世界盃足球賽主辦國家,第二度舉辦世界盃。

巴西城市里約熱內盧成功獲選2016年夏季奧林匹克運動會舉辦城市,成為南美洲首個,南半球第二個國家,以及南半球第三個舉辦奧運會的城市。

nikalekuan nu Brazil sikala tu nu 2014 a mihcaan sakunu nu kitakitay mamusikawaw a kanatal, nipiliyawan tu a palekal tu nu kitakitay a madademec tu mamitukuday. nu Brazilay ya i Liyei-zenyilu a tuse kalahecian a masinkiw, tu nu 2016 a mihcaan nu laluday ya Olympic Games a sasikining, malanu masakatimulay i Amuhuwanay sayaway a mudimata tu kawaw, kalatusaan nu pakiway lala’li sakatusa a kanatal, atu mala sakatulu nu palalekalay i sakatimul anlali’ay madimataay tu Olympic a tuse.

承辦2014年國際足總世界盃。由於巴西社會的生存矛盾。近幾年,巴西民眾開始抵制世界盃的承辦,他們認為世界盃耗去大部分社會資源,而忽視民眾的社保,健康,環境等投入。臨近世界盃,巴西境內卻是遊行不斷,政治社會風暴籠罩世界盃'環中',巴西總統表示將不參加世界盃開幕式。不過,由於巴西在足球上的特別地位,巴西世界盃仍被寄予很高期望。

miunu’c tu 2014 a mihcaanay nu kitakitay a mamutukut a nipidademec a kawaw. tu nikahida sa u siyakay a Brazil sakaudipan atu nidateng masasungaliw. kalacapian a mihcaan sa, mipulu ku binawlan nu Brazil a palekal a miunu’c tu kitakitay a sasikawaw, u nipidatengan nu katuuday sa sakay madademecay nu mamitukuday a kawaw sa pakalawpes sa tu laculan nu sisakay sa ku nidateng, misakaliyuh nayay ku sidayit tu binawlan a siading, kumceday, nupapupu han tu kitidaan sa milatuh, macapimacapi tu a kalingatuan a madademec sa, i labuay nu kanatal sa sacasacacay sa makakilul a paculi mipulu tu a miunu’c, sakay nu cengce hananay a kalabaliyusan a sasuayawan a macacukah, kangaleban ku nikalacus, ya cungtung nu Brazil sa tungusay a caay pilihida anu kalingatuan nu kitakitay a tayda sa, nika u kalasingangan nu Brazil i kitakitay a nutideng sa, u Brazil a kanatal sihedek ku hekalay tu pakelid tu katalakawan a singalih.

malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan (外部連結)mikawaway-kalumyiti