u Iceland (Bing-dao 冰島) sa ilabu nu Europe, itiza i 65 00 N, 18 00 W

Flag of Iceland.svg
u hata nu Iceland

u ahebal nu lala’ mapulung sa 103,000 km2

u ahebal nu lalaay sa 100,250 km2, u ahebal nu nanumay sa 2,750 km2

hamin nu tademaw sa 335,878.

kakalukan umah sa 18.7%, kilakilangan umah sa 0.3%, zumaay henay umah sa 81%

caay kau cabayay a kanatal nu Taywan.

tapang tusu nu kanatal (首都)mikawaway-kalumyiti

u tapang tusu nu kanatal sa u Reykjavik.

kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)mikawaway-kalumyiti

kakining nu kanatal demiad sa 17 bulad 6 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首)mikawaway-kalumyiti

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Guðni Th. Jóhannesson (Kudeni.Yuhannye 古德尼·約翰內森), 1968 a mihca 6 a bulad 26 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Iceland (冰島) ayza, micakat a demiad sa i 2016 a mihca 8 bulad 1 demiad.

cunli (總理)mikawaway-kalumyiti

u cunli nu Iceland (冰島) ayza sa ci Katrín Jakobsdóttir, micakat a demiad sa i 2017 a mihcaan 11 bulad 30 demiad.

Iceland (Bing-dao 冰島)mikawaway-kalumyiti

冰島(冰島語:Ísland)[註 1]是北大西洋中的一個島國,位於北大西洋和北冰洋的交匯處,通常被視為北歐五國之一[9]。冰島國土面積為10.3萬平方公里,人口為36萬,儘管面積不大,卻是歐洲人口密度最小的國家[10],也是世界範圍內人口密度很小的國家之一。冰島的首都是雷克雅維克,也是冰島的最大城市[11],首都附近的西南地區人口占全國的三分之二。冰島地處大西洋中洋脊上[12],是一個多火山、地質活動頻繁的國家。內陸主要是平原地貌,境內多分布沙質地、冷卻的熔岩平原和冰川。冰島雖然位於北極圈邊緣,但有北大西洋暖流所以氣溫適中。

Iceland (Bing-dao 冰島) a kamu island han, u amisbayuan u cacay subal a kanatal, itini i Bei-daxiyang atu Beibingyang a lalikeluhan, Beiou u sakalima a kanatalan a cacay. Iceland (Bing-dao 冰島) kanatal a lala’ u ahebal 10.3 a mang pen bang kungli, 36 a mangn ku tademaw, kanahatu caay ka ahebal ku hekal, Ouzhou a tademaw u ze’ket saadidi’ay nu kanatal, i kitakit u liwliw u ze’ket nu tademaw u saadidi’ay nu kanatal aca. Iceland (Bing-dao 冰島) u sakahenulan a tu-se u Reykjavik, u satabakiay aca nu Bing-dao(冰島)a tu-se, kahenulan a tu-se tapiingan nu satipan timulan a kakitizaan mahamin u tademaw nu kanatal tulu hun a tusa. Bing-dao(冰島) itiza i kulul nu Daxiyang, u yadahay au yadehay a lamal nu butu’, u yadahay a satebuc a kanatal, i lalabu nu kanatal u enal ku amin ku hekal, lalabu u liken amin ku lala’, u mabasaway nu maluminakay a ba’tu enal atu kuli a sawac. Bing-dao(冰島) kanahatu i lilis nu Arctic, nika izaw ku nu Bei-daxiyang kutiay a lahud sisa tatungus sa ku akuti’

根據《殖民之書》的記述,歐洲定居者的歷史最早可追溯至公元874年,維京人殷格•亞納遜一行人是冰島最早的永久定居者,其他更早的定居者僅在冰島過冬[13]。其後的幾個世紀,斯堪地那維亞人在冰島定居,他們也帶來了蓋爾人奴隸。1262至1814年冰島成為了挪威的一部分,之後屬丹麥挪威聯合王國治下。1918年冰島宣布獨立並在1944年成立共和國。20世紀前,冰島人主要依靠漁業和農業為生,冰島亦曾是歐洲最低度開發國家。二戰時納粹德國於1940年4月9日攻占了丹麥和入侵挪威,冰島暫時取得獨立。

duduc tu nisulitan nu micumudan a tanemaw, Ouzhou ku nieneng i lalay u saayaway duduc katukuh tu kasumamada tu 874 a mihcaan, Wei-jing a tademaw ci Ingolfur Arnarson a tademawan nu Iceland (Bing-dao 冰島) u saayaway itizaay nu matenesay nu mueneng, u zuma u saayaway muenengay itiza dada’ i Bing-dao tu kasienawan. sazikuzay tu pinaatu tu a mihcaan, Si-kan-de-na-wei-ya a tademawan i Bing-dao(冰島) satu ku eneng, mikelid ku heni tu kuli nu Gai-er a tademawan. 1262 a mihcaan katukuh 1814 a mihcaan Bing-dao(冰島) mala u Nuowei a tademawan ku zuma, zikuzan satu tungusay Danmai Nuowei a lin-he-kuw tu pikuwan hawsa. 1918 a mihcaan Binngdao (冰島) sakamu satu a misateked atu i 1944 a mihcaan patizeng tu Kung-he-ku. ayaw tu kasumamadan tu 20 a mihcaan, Bing-dao(冰島) a tademaw tapang miida tu mibutingay atu malukay ku nisakauzip, satu Bing-dao(冰島) nau Ouzhou u mahaymaway macakat a kanatal. sakatusa a ngangayaw u Deguo i 1940 a mihcaan sepat a bulad siwa a demiad mingayaw tu Denmark atu midebung tu Nuowei, Iceland (Bing-dao 冰島) pacena’ a misateked.

德國海軍在北海游離嚴重威脅英國使英國於1940年5月佔領了冰島,以防德軍登陸冰島威脅英國北部,1941年6月美國及加拿大軍隊進駐冰島,英美加三國占領冰島直至二戰結束,可見冰島的戰略地位。漁業的工業化以及二次大戰後美國馬歇爾計劃的援助帶來了冰島的繁榮,1990年代冰島成為了世界最發達的國家之一。1994年冰島加入了歐洲經濟區,其經濟結構也因金融服務業的引入而趨向多元化。

Deguo bayuay a hitay i amisa bayu pihaceng ku nilakalak masawacuan ku Yingguo satu u Yingguo i 1940 a mihcaan lima a bulad maala tu ku Iceland (Bing-dao 冰島), matalaw a tatukusan nu Deguo a hitay Binngdao(冰島) a sawacuan nuwamisan a Yingguo, 1941 a mihcaan enem a bulad Meiguo atu Canda a hitay micumud misadabe muene i Bing-dao(冰島),Yingguo Meiguo cunus tu tuluay a kanatal miala tu ku Bing-dao(冰島) katukuh i pialesan tu sakatusa a ngangayaw, piazih hatini ku pingayaw nu Bing-dao(冰島). mibutingay u kikayam atu sakatusa a ngangayaw hawsa Meiguo Maxieer sibalucu’ a mipadang a pakalahad tu Bing-dao(冰島), 1990 a mihcaan u Bing-dao(冰島) mala u macakatay tu a kanatal i kitakit. 1994 a mihcaan Bing-dao(冰島) micumud tu Deguo a cin-cian, satu uyni u pikawaw nu cin-ci nu ngikuay a kawaw malilid tu payzayzaay yadahay a ku sasisumaay.

冰島文化與其他北歐斯堪地納維亞文化有很深淵源,大多數冰島人是斯堪地納維亞人和蓋爾人的後裔。冰島語屬北日耳曼語支,起源於古諾爾斯語並與法羅語及挪威西部方言接近。冰島的文化遺產主要為傳統冰島菜、詩歌和中世紀的冰島薩迦。在北約成員國中,冰島人口最少並且是唯一沒有常備軍隊的國家,僅有海巡部隊。

Bing-dao(冰島) a lalangawan atu nu zumaay a Beiou Si-kan-de-na-wei-ya a lalangayan talulung ku nikalalayatay tu lalangawan, katuud ku nu Bing-dao(冰島) a tademaw u Si-kan-de-na-wei-ya a tademaw atu iluc nu Gai-er a tademaw. Bing-dao(冰島) a kamu tungusay nu Bei-rierman a kamu, lalekalan i Gu-nuoer-si-yu a kamu atu Ho-ra a kamu satu Nowei misengi tu i satipanay a kamu. Bing-dao a lalangawan a nilaulan tapang u kasumamadanay a Iceland (Bing-dao 冰島) a lami’ , u dadiw atu teban kasumamadan a mihcaanay nu Bing-dao9冰島) a Sa-jia. i Beiyue a nisakapu a tademaw nu kanatalan, Bing-dao(冰島) a tademaw u cayay ka katuud a tademaw atu uyza cacay nayay ku zikuzanay a hitay nu kanatal, uyza dada’ u mizizaway tu bayu a hitay.

laylay歷史mikawaway-kalumyiti

斯堪地那維亞人和凱爾特人在第9和10世紀間移民到冰島之前,冰島是除紐西蘭以外世界上最後一個無人居住的大島。公元930年,建立世界上最早的議會,並成立冰島聯邦,雖然這一議會此後並未運行多久。某些文字證據顯示,愛爾蘭人的僧侶曾經在北方人到達之前在冰島生活過,不過沒有考古學上的證據證明這一推斷。

Si-kan-de-na-wei-ya a tademaw atu Kai-er-te a tademaw i saka siwa atu cacay a bataan a mihcaan tu kasumamadan ayaw nu kabulawan tayza i Iceland (Bing-dao 冰島), Iceland (Bing-dao 冰島) uyza dada’ u New-Zealand i kitakit u sazikuzay nayay ku muenenga nu tademaw a subal. kasumamadad tu 930 a mihcaan i kitakit patizang tu saayaway pitatengilan nu tapang, satu

patizeng tu Bing-dao(冰島) a lin-pang, kanahatu uynian a katatengil caay ka tenes ku pikawa. uzuma nisulitan mapatahkalal tu ku cun-ci’, Aierlan a tademaw u micyacayay a tademaw na i saamisay a tademaw ayaw na katukuhan namauzip i Iceland (Bing-dao 冰島), nika nai’ ku nu

kauw-ku-secya tu nakamuan nisulitan a cin-min.

冰島保持了300年的獨立,隨後被挪威和丹麥統治。1814年丹麥-挪威聯合王國根據《基爾條約》分治之前,冰島是挪威國王的殖民地,此後成為丹麥的附屬國。1874年,丹麥政府給予冰島有限的自治,1918年,丹麥與冰島簽訂聯合法案,丹麥承認冰島王國(國王為丹麥國王兼任)為丹麥王國附屬的主權國。自此,冰島在內政方面進一步獲得了類似於保護國的獨立和主權,外交和國防方面丹麥仍保留權力。

Iceland (Bing-dao 冰島) mahizatu misateked tu 300 a mihcaan, kilul satu makuwan tu nu Nu-wi atu Tan-may.1814 a mihcaan Nu-wi atu Tan-may tuni sakaput a kanatal duduc tu Ci-al a katatelekan ayaw tu pikuwan, Iceland (Bing-dao 冰島) u micumuday nu Na-wi a Hunngti, satu mala u tngusay nu Tan-may a kanatal. 1874 a mihcaan, Tan-may a cin-bu patulas tu sateked a mikuwan tu Iceland (Bing-dao 冰島), 1918 a mihcaan,Tan-may atu Iceland (Bing-dao 冰島) matatelek tu sakapu a hulic,Tan-may palatatenga’ tu Hungti nu Iceland (Bing-dao 冰島) Hungti Tan-may a Hungti mikawaw henay tu zumaay, saki Tan-may a kanatal u misakakuay a kanatal. ayza satuway, Iceland (Bing-dao 冰島) a pikawaw tu cin-ce macakatu mahiza miadingay tu kanatal a misakaku amikuwan, tatengilan nu kanatal atu mipuputay a hetay u Tan-may miliwan tu sakaku a mikuwan,

1940年,納粹德國在二戰期間占領丹麥,冰島迅速宣布脫離丹麥的控制,獨立行使主權,保持中立狀態不變,冰島議會宣布冰島政府從丹麥國王收回冰島外交及其他事務的權力。同年英國擔心冰島倒向德國為進攻英國創造更好的條件,於是英國占領了冰島,次年美軍接替英軍駐守島上。丹麥國王繼續保持法律上的統治直到1944年冰島共和國建立。

1940 a mihcaan Deguo i sakatusa a pingangayaw maala tu ku Denmark. Bing-dao(冰島) kalamkam satu musakamu miliyasa tu pikelec nu Danmai, sacacay sa misakaku mikawaw, mahizatu tu ku kawaw caay kasumad, Bing-dao(冰島) kasaupian nu tapang matatengil sakamu sa Bing-dao(冰島) a cen-bu namakay Danmai a Hungti alaen tu ku Bing-dao(冰島) a dayhiw nu kanatal atu nu zumaay situngusay tu kawaw. tuyzaay a mihcaan u Yingguo malihanaw tu Bing-dao(冰島) a pazayza i Deguo a mingayaw tu Yingguo misabaluhay tu kapahay a kakaydihan a kawaw, u Yingguo satu miala tu Bing-dao(冰島), sakatusa a mihcaan u hitay nu Meiguo mikutay tu hitay nu Yingguo mueneng miading tu subalay. Denmark a Hungti malalid mahiza tu nu hulic a a pikuwan katukuh i 1944 a mihcaan Bing-dao(冰島) Kung-he-kuw patizeng tu kanatal.

新的冰島共和國是北約的成員國,並於1949年和美國簽訂了防衛冰島的協議。根據這一協議,美國在基夫拉維克設有軍事基地,一直到2006年9月底美軍單方面撤出。到目前為止冰島還沒有自己的軍隊。

baluhay a Bing-dao(冰島) Kung-he-kuw nu Beiyue a kanalal u sakaput nu kanatal a tademaw,  i 1949 a mihcaan atu Meiguo makaketun malakapu mipuput tu Bing-dao(冰島). duduc tu nikaketunan a kamu, Meiguo i Jifu-la-wei-ke izaw ku nipatuzeng tu a enengan nu hitay, katukuh i 2006 a mihcaan siwa a buld u hitay nu Meiguo uzuma miliyas. katukuh imahini Bing-dao(冰島) nai’ henay ku nu uzipay a hitay.

戰後幾十年來,冰島的經濟依賴於漁業,並因為這一資源和周邊國家發生過數次衝突,其中包括和英國著名的「鱈魚戰爭」。近年,因為大量投資重工業,冰島經濟逐漸多樣化,煉鋁業發展起來,經濟不斷自由化和私有化。2008年冰島發生了金融危機,並引發了一系列政治運動和變動。冰島通過EEA成為了歐洲經濟區的成員,但未加入歐盟。2009年7月17日,冰島政府向歐盟輪值主席國瑞典和位於比利時首都布魯塞爾的歐盟執委會正式申請加入歐盟,但於2015年3月12日宣布放棄加入歐盟。

zikuzan namangangayaw tu pinaay tu a mihcaan, Bing-dao(冰島) a cin-ci miida tu mibutingay, satu sayhan uynian nilaculan atu liwliw nu kanatal kinapinaay tu macacukah, u zuma pasu atu Yingguo u singngayay tu “Xueyu a ngangayaw”. ayzaay tu a mihcaan sayhan yadah pasayzaamin ku kalisiw tu nu kikayay a kusi, Bing-dao(冰島) a cin-ci hamaw satu yadah ku masazumaay, misaalumiay mapaleka tuway, u cin-ci lalid satu izaw ku nu uzipay atu kakuniza sanay. 2008 a mihcaan Bing-dao(冰島) caay tu kakapah ku gingku nilacilan, u cen-ce amin a kawaw masazuma tu. Bing-dao(冰島) makaawas tu EEA mala Ouzhou tu nu cin-ci kenis a sakaput, nika nacanay picumud tu Oumeng. 2009 a mihcaan pitu a bulad sabaw pitu a demiad, Bing-dao(冰島) a cin-bu pasayza i Oumeng makakutay ku tapang nu kanatal Ruidian atu itizaay i Bilishi a kahenulal a kenis Bulusaier a Oumeng nu wiyen-buy tatengaay tu misinsi sapicumud tu Oumeng, nika i 2015 a mihcaan tulu a bulad sabaw tusa a demiad musakamu miales micumud tu Oumeng.

cen-ce政治mikawaway-kalumyiti

cen-bu政府mikawaway-kalumyiti

冰島的阿爾庭建立於930年,是世界上最早的現代議會。

現在的國會自1991年實行一院制,共有63名成員,一般由全國人民每四年選舉一次。

國家元首是總統,任期四年,可以連任,不限次數。

Bing-dao tu A-al-tin patizeng i 930 a mihcaan, i kitakit u satabalay nu ayzaay a syakay a tatengilal. Ayzaay a tatengilan nu kanatal namakay 1991 a mihcaan mikawaw tu cacayay a lekec nu kanatal, mapulung 63 ku tademaw, mahamin u tademaw nu kanatal sapet a mihcaan kanacacay a misingkiw. u Cung-tung nu kanatal, sepat a mihcaan malaCung-tung, kapah a malalid, nai’ ku tulas.

cin-ci 經濟mikawaway-kalumyiti

冰島經濟主要依靠海洋漁業。漁業佔冰島60%的出口收入,雇用了8%的勞工。

2008年冰島面臨金融危機。在過去一年內,冰島貨幣對歐元的匯率大跌8成[19]。9月30日,接管了全國第三大銀行。10月7日,更接管了全國第二大銀行-冰島國家銀行(Landsbanki Islands)[20]。冰島國會並且緊急立法減低金融危機的衝擊。因為這些銀行的資產是冰島140億歐元的國內生產總值(GDP)的9倍,冰島可能要面對銀行破產[21]。總理蓋爾•哈爾德曾警告冰島正面臨全國破產的危機[22]。

Bing-dao a cin-ci angangngan miida tu mibutingay i bayu. mibutingay i Bing-dao izaw ku 60% ku nipatakayan a kaliyuw, miyung tu mamikuli a tademaw 8%. 2008 a mihcaan Bing-dao kalihanawan ku nikalalacal nu ginhku. i ayaw tu cacay a mihcaan, Bing-dao a kalisiw tuyni Ouzhou a kalisiw zumaay a aca nu kalisiw maselep tu walu. siwa a bulad tulu a bataan a demiad. mikuwan tu hamin nu kinatal saka tulu tabakiay a bingku. cacay bataan a bulad pitu a demiad, ngaleb mikuwan tu mahamin ku kanatalay sakatusa tabakiay a gingku Bing-dao a kanatalay a gingku “Landsbanki Islands”. Bing-dao a tatengilan nu kanatal sakalah satu palekal tu hulic a miselep tu nu kalihanawan a macacukah ku kalalacal nu gingku. zayhan uynian a gingku tu nilaculan nu Bing-dao tu 140 ei’ nu Ouzhou a kalisiw nilaculan nu kanatal mapulung ku aca “GDP” palabas tu siwa, Bing-dao hakay a musuayaw tu nikakihkih nu gingku. situngusay mikelida ci Gai-er-ha-er na mitudawa tu Bing-dao a mahamin i kanatal a musuaya tu kalihanawan nu kakihkih.

mikawaw tu aidangan旅遊業mikawaway-kalumyiti

冰島自然風光獨特,有很多只有冰島才有的特色旅行項目,冬季冰島還是熱門的看北極光的目的地。冰島曾多次被著名媒體評為最佳旅行目的地,包括《動物星球》、《國家地理雜誌》、《衛報》等[23]。2008年金融危機之後,冰島克朗大幅貶值。作為重振經濟的舉措之一,冰島開始有意吸引外國遊客前來觀光旅遊,冰島旅遊業迎來爆發式增長。[24]自2010年以來,冰島的遊客數目不斷刷新。2018年,前往冰島的遊客數量突破230萬,冰島由此成為世界上遊客/居民比例最高的國家。[25]。不過在冰島越來越受歡迎的同時,旅遊業的發展也帶來了一些負面影響,引起冰島本地人的熱烈討論[26]。

Bing-dao u micidekay salunganay a hekal, yadah ku masazumaay a idangan u Bing-dao dada’ ku izaway, kasienawan u Bing-dao sacingalawan miazih tu pey-ci-kung u kakaydihan tayza. Bing-dao kinapina tu nu singanganay a ey-ti musakamu tu sakapahay kakatayzaan nu miidang, pasu aadupan-sin-ciw, kanatal a hekal a lala’ a cudad, uy-paw. 2008 a nihcaan, kalihanawan ku nikalalacal nu giku hawsa. Bing-dao a Krona kanatalay a kalisiw tabaki ku nikaselep. u sapalekal tu cin-ci a mikawaw tu zumaay a sapacakan, Bing-dao malingatu a maydih a mililid tu zumaay a kanatal patayni papiidang tu labang, Bing-dao u mikawaway tu papiidang sapiwah satu macakat.2010 a mihcaan, Bing-dao katuud satu ku miidangay nu labang. 2018 a mihcaan, tayzaaay i Bing-dao miidangay a labang katuud tu malamas tu 230 a mang, Bing-dao nahahini sa i kitakit nu miidangay a labang muenengay a tademaw palalecad u satalakaway nu kanatal. nika i Bing-dao imahini katuud satu ku manamuhay, mipaidangay a  kawaw tu nikalahad a izaw ku patelac a malilid, a malilid ku i Bing-dao a tademaw makangkang tu masasukamu.

tademaw (人口)mikawaway-kalumyiti

1703年冰島舉行第一次人口普查,當時人口為50358,至1801年降到47240。19世紀人口略有增加,1901年增到78470。20世紀初期經濟成長迅速,人口也相對猛增,1940年達到121474。在第二次世界大戰期間以及戰後初期,生活水準迅速提高,人口增加率也快速上升;年增加率在1950年代達到頂峰,而自1960年以來即不斷下降,主要原因是出生率降低並不斷有人移出。進入1990年代後隨著冰島經濟快速發展,出生率有所提高,冰島人移民數量減少,而東歐和亞洲移民移入數量逐年增多,人口增加很快。到2006年1月9日,冰島人口已達到30萬人

1703 a mihcaan Bing-dao mikawaw tu saayaway a pikisa tu hu-ku-mibu, itawyaay 50358 ku tademaw, katukuh 1801 a mihcaan maselep tu 47240. kasumamadan tu 19 a mihcaan izaw tu ku nikacunus nu tademaw, 1901 a mihcaan macunus tu 78470. kasumamadan tu 20 a mihcaan tu nikalingatu cin-ci kalamkam a macakat u tademaw malecad bahal sa macunus ku tademaw, 1940 a mihcaan katuku tu 121474. i sakatusa nu kitakit ngangayawana atu malingatu zikuzan nu ngangayaw, kalamkam a macakat kapah ku nikauzip nu tademaw, u tudemaw sakalamkam satu macunusa. paymihcaan tunikacunus i 1950 a mihcaan katuud satu. pakay1960 amhcaan lalid satu maselep, angangngan a lalekalan u nilecuh maselep tu atu izaw ku mabula a tademaw. micumuday i 1990 a mihcaan kilul tu nu Bing-dao a cin-ci kalamkam sa malahad, u nilecuhan katuud tu, Bing-dao nu mabulayaw caay tu ka katuud mawada’ tu, u Tung-uo atu Yazhou mabulaway micumuday paymihcaan katuud ku nikacunus, kalamkam ku nikacunus nu tademaw. katukuh i 2006 a mihcaan cacay a bulad siwa a demiad, tademaw nu Bing-dao katukuh tu tulu a bataan a mang.

lalanawan(文化)mikawaway-kalumyiti

冰島是世界上最快樂的國家之一[來源請求]。2010年6月27日,冰島正式成為世界上第九個承認同性婚姻的國家。同一天,冰島時仼總理約翰娜•西於爾扎多蒂與她的長期同性伴侶結婚。

Bing-dao(冰島) i kitakid u salipahakay a kanatal. 2010 a mihcaan enem a bulad tusa nataan izaw ku pitu a demiad, (Bing-dao(冰島) u tatengaay i kitakid saka siwa u nipalatatengaan u  a kanatal tatama atu tatami tu malaacawa. Uyzaan tu a demiad, (Bing-dao(冰島) nu ayzaay a mucuwayay ci Johanna Sigurzardottir atu kalecad niza u tatayna malaacawa.[1]

malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinenganmikawaway-kalumyiti