"Iran" misumad laeday sasizuma

包括伊朗在內的西亞(又稱中東地區)遠在舊石器時代已有先民居住,約3000年前已建立一些邦國,當時曾稱為埃蘭,然後又先後經歷了亞述、米底王國、阿契美尼德王朝等。西元前4世紀中葉,波斯的阿契美尼德王朝國力式微,遭馬其頓王國亞歷山大大帝所滅。亞歷山大大帝死後帝國分裂,伊朗一帶落入塞琉古帝國手中,之後又經歷了波斯的安息和薩珊王朝。
 
kasumamadan a ziday pasu Iran a Si-ya ( pangangan aca tu Cung-tung a kakitizaan) i baat tu malumanay ba’tu a ziday izaw tu ku tuas muenengay , ayaw nu tulu a bataan a malebut a mihcaan patizeng tuway tu zuma a sakaput a kanatal, itawya na panganngan han tu A-lan, zumasatu kilul namilawat tu Ya-su,Mi-ti a hungti a kanatal, A-cye-me-ni-te a hungti a mihcaan. ayaw celah tu sepat a mihcaan cung-ye, Pou-sse a A-cye-me-ni-te a hungti a mihcaan caay tu ka icelang ku kanatal, Ya-li-san-ta a tabakiay hungti a kanatal masibek malawpes nu Ma-ci-tun hungti a kanatl. Ya-li-san-ta a tabakiay hungti a kanatal mapatay tu hawsa maliwasak tu ku kanatal, Iran a sakuwanan mucelem tayza i lima nu Say-liw-a kasumamadan hungti a kanatal, zikuzan satu namilawit aca tu Pou-s a kabelecan a demiad atu Sa-san hungti a kanatal.
 
'''kasumamadan tu nu ayzaay a mihcaan (中古與近代時期)'''
637 a mihcaan, A-la-pou hungti a ziday si-mu-lin a hitay i Ti-si-ya a ngangayaw mademec ku Pou-s-sa-san a hitay, micumud milala tu zumaay kahenulan a tuse nu Tay-si-bung, malingtu tu I-s-lan midemec tu Pou-s, namahiza sa malawpes tu ku Pou-s a kakitizaan nu Sow-luw-ya-s-te  nu singku a lalangawan. Wo-ma-ya a hungtian a ziday hawsa, Mung-ku a kanatak midebung tu pitatay tu nu Iran adidi’ay a kanatal, patuzeng satu tu I-la-han a kanatal, zikuza satu malawpes mamatay ku Han a kanatal, Tiye-mu-al  kanatal yu lalid sa aca mikuwan tu Iran.
 
== '''hekal a lala’ (地理)''' ==
地貌大多是由高原、盆地或山脈所構成,只有在海邊的一小部分是平原。境內最大的高原為伊朗高原。人口較多的西部是多山地形,由高加索山脈、札格羅斯山脈和厄爾布爾士山脈等構成。整體而言,伊朗大多數地區屬乾燥或半乾燥氣候,降雨集中在十月至四月間,平均年降雨量在250公釐以下。
 
u liwliw nu lala’ hatu u talakaway a buyu’, masahelungay a lala’ atu buyu’an a  nikasabuyu’ , uyza dada’ i dadipasan u adidi’ay a enal. lalabu u satabakiay talakaway a buyu’ u  Iran a buyu’an, u tademaw katuuday i satipan u buyu’ amin ku liwliw, u Kau-ciya-su a buyu’an , Ca-ke-lou-s a buyu’an atu e-la-pu-al-se a buyu’an a nikasabuyu’an. uyni a kamu, Iran a kakitizaan a demian u tatungusa ku akuti’ maudad sanad i cacay bataan a bulad katukuh i sepatay a bulad a laed, palecad tu mihcaan niditekan tu naudadan i sasa nu 2250 a kungli.
 
== '''cen-ce 政治''' ==
7,233

mikawaway-kalumyiti