Venezuela(委內瑞拉)

Flag of Venezuela.svg
u hata nu Venezuela

u Venezuela sa i labu nu Cong-nan-mey-cuo, itiza i 8 00 N, 66 00 W

u ahebal nu lala' mapulung sa 912,050 km2.

u ahebal nu lala'ay sa 882,050 km2, u ahebal nu nanumay sa 30,000 km2

hamin nu tademaw sa 30,912,302.

kakalukan umah sa 24.50%, kilakilangan umah sa 52.10%, zumaay henay umah sa 23.40%.

tapang tusu nu kanatal (首都)mikawaway-kalumyiti

u tapang tusu nu kanatal sa u Caracas (卡拉卡斯).

kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)mikawaway-kalumyiti

kakinging nu kanatal demiad sa 5 bulad 7 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首)mikawaway-kalumyiti

u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci Nicolás Maduro, micakat a demiad sa i 2013 a mihca 4 bulad 19 demiad.

likisimikawaway-kalumyiti

在古代,委內瑞拉是印第安人阿拉瓦克族和加勒比族的居住地。1498年,哥倫布發現了委內瑞拉。

yumahida, Venezuela (Winia-zuala 委內瑞拉) naw Indians (In’-ti-an a tademaw 印第安人) Arawak (A-la-waw-ke a binacadan 阿拉瓦克族) atu Caribbean (Cia-le-pi a binacadan 加勒比族) aenengan nuheni. cacay a malebut sepat a lasubu siwa a bataan idaw ku walu a mihcaan, Columbus (Ke-lun-pu 哥倫布) makaadih tu Venezuela (Winia-zuala 委內瑞拉)。

1522年時,西班牙在南美洲的第一個殖民地新卡地茲就在今日的委內瑞拉境內建立。1717年新格瑞那達副王轄區成立時,委內瑞拉被規劃為其下屬的一個省。

1522 a mihcaan sa, Spain (Si-pan-ya 西班牙) itida i Nan-ma-cuo (南美洲) a nisa tadasan makuwan tu Sin-ka-ti-se (新卡地茲) nu aydaay a Venezuela (委內瑞拉) nipa tidengan. 1717 a mihcaan Sin-ke-zua-na-ta (新格瑞那達) fu-wan (副王) kitidaan patideng sa, Venezuela (委內瑞拉) mala cacay a sasaay a kenis nida.

1810年4月19日的一場政變中,委內瑞拉脫離了西班牙的控制,並在1811年7月5日正式宣告獨立,但是獨立戰爭並未因此而結束。

1810 a mihcaan sepat a bulad sabaw tu siwa a demiad nuni kasasuad, miales Venezuela (委內瑞拉) tu nipisilud nu Spain (Si-pan-ya 西班牙), itida i 1811 a mihcaan pitu a bulas lima a demiad mihapu tu misiteked kami sa, nipi sitekedan ani kalepacawan caay henay ka hedek.

在經過了多年戰鬥之後,委國終於在南美洲著名的獨立英雄西蒙·玻利瓦率領下,於1821年正式得到西班牙的承認而完全獨立。

anu pina tu a mihcaan ani kalepacawan sa, Venezuela (委內瑞拉) ala itida i nutimulan Amilika (Na-mey-cuo 南美洲) nusi nganganay misitekeday a tademaw ci Simon Bolivar (Si-Mun Puo-Li-Waw 西蒙·玻利瓦) mililiday, i 1821 a mihcaan palutadengan ku Spain (Si-pan-ya 西班牙) tuni pisiteked nuheni。

直到1830年為止,委內瑞拉與哥倫比亞、巴拿馬與厄瓜多等鄰國同樣,都是大哥倫比亞共和國的一部分。爾後委內瑞拉在1830年獨立建國,大哥倫比亞也宣告瓦解。

katukuh tu 1830 a mihcaan, Venezuela (委內瑞拉) atu Ke-lun-pi-ya  (哥倫比亞), Panama (Pa-na-ma 巴拿馬) atu Ecuador (E-kua-duo 厄瓜多) sakalecad nu tepalay a kanatal, u tabakiyay Colombia (Ta-ke-lun-pi-ya 大哥倫比亞) kapulungan a kanatal a kanatal sa. sa Venezuela (委內瑞拉) itini i 1830 a mihcaan misiteked a patideng,tawya tabakiyay Colombia (Ta-ke-lun-pi-ya 大哥倫比亞) mihapu satu ama bulasak sa。

1830年,玻利瓦逝世後,掌握軍政大權的何塞·安東尼奧·派斯宣布委內瑞拉脫離大哥倫比亞獨立。

cacay a malebut walu a lasubu tulu a bataan a mihcaan, Bolivar (Puo-li-waw 玻利瓦) mapatay satu, umi medmeday tu hitay a kakawaw ci He-say An-tun-ni-aw Pay-se (何塞·安東尼奧·派斯) mihapusa tu Venezuela (委內瑞拉) amiliyas tu tabakiyay Colombia (Ta-ke-lun-pi-ya 大哥倫比亞) misiteked sa.

1831年派斯就任委內瑞拉國總統,實施強人政治,來自內部的威脅使得幾乎沒有機會處理委內瑞拉與其他國家之間與經濟,後來被政變推翻。佩德羅·夸爾·埃斯坎東以臨時總統的姿態上台,同時建立委內瑞拉共和國。

cacay a malebut walu a lasubu tulu a bataan idaw ku cacay a mihcaan ci Pay-se (派斯) mala cungtun nu Venezuela (委內瑞拉), misaicelang tu cence, malawlaw namin kui labuay a tademaw mikeday cinidaan sa inai’satu ku lawat amikawan tu kawaw nu Venezuela (委內瑞拉) atu nu dumaan a kanatal a kawaw atu nu sakaudip, nikudan satu belinen nu hitay. Paydeluo.kaue.aysekandun (佩德羅·夸爾·埃斯坎東) pilinzian mala cungtun,tawya patideng tu Venezuela (委內瑞拉) kapulungan a kanatal.

委內瑞拉共和國雖然成立,但實際仍然是寡頭政治,國家權利掌握在執政者,混亂的經濟更成為致命傷,

amica kuni patideng tu Venezuela kapulungan a kanatal (委內瑞拉共和國), idaw ku adidi'ay a tademaw taneng tu mikuwan, kanatal mikuwanay u mutidengay tu aydaay a tademaw, malawlaw naming tu sakaudip adadasatu ku balucu'

在兩年後被朱利安·卡斯楚·康特雷拉斯發動政變拉下台,康特雷拉斯組成軍政府,以高壓控制統治,引起保守黨發動政變,重新奪取政權。

tusa satu a mihcaan ci Cu-li-an Ka-se-cu Kan-te-le-la-se (朱利安·卡斯楚·康特雷拉斯) patideng tu sapatasasa’cinidaan, misakaput ci Kan-te-le-la-se (康特雷拉斯) tu hitay a cen-fu, epingen ku sapisilud tu dawaw, malinges ku Pawsuotan patideng tu nika lawlaw nu labu, maalaw nuheni malingatu aca misapatas tu kawaw.

最終在1859年爆發長達五年的戰爭。這場戰爭最終由法爾孔率領的軍隊獲勝,共和國被推翻,法爾孔宣布建立委內瑞拉合眾國,並制定新憲法,採用聯邦制度。

sadikuday i cacay a malebut walu a lasubu lima a bataan idaw ku siwa a mihcaan malingtu tu limaay a mihcaan kini kalepacawan. ninani kalepacawan uci Falcon (Fa-Er-Kun 法爾孔) ni lilidan a hitay kumakaciay, mabeling ku kapulungan a kanatal, Falcon (Fa-Er-Kun 法爾孔) mihapu sa patideng tu Venezuela papulungan a kanatal (委內瑞拉合眾國), misabaluhay tu sinfa, nu pulung a kanatal ku sausian nuheni.

委內瑞拉在19世紀和20世紀前半期,長期為政治的不穩定、政治鬥爭和獨裁政治統治所籠罩。

i sabaw tu siwa a se-ci (世紀) katukuh tu tusa a bataan a se-ci, hatidaay tu katenes nuni kacaayan ka cinlaw i Venezuela (委內瑞拉), masasuad’ti ku cence atu micidekay nu balucu numi kuwanay a tademaw.

1952年時任國防部希門內斯以軍隊自任臨時總統,推翻委內瑞拉合眾國,建立了現在的政權。

cacay a malebut siwa a lasubu lima a bataan idaw ku tusa a mihcaan, nuhitay a sakakaay ci Jimenez (Si-men Ney-se 希門內斯) a hitay patideng sa tu liziay a cung-tun, belineng nidaku Venezuela he-cun-kuo (委內瑞拉合眾國), patideng tunu aydaay a cen-cun (政權).

1958年,民主運動最終迫使軍方停止干預國政。從那年起,由投票產生的民主政府取代了軍事執政。

cacay a malebut siwa a lasubu lima a bataan idaw ku walu a mihcaan, sakalihaday nu tademawan pacicien nuheni ku hitay ami saluimeng tu kawaw nu kanatal. namakayda satu, sikiwen tu ku sakalihalay a sifu mialatu kawaw nu hitay.  

1998年烏戈·查維斯第一次當選為委內瑞拉總統。他翌年就任總統後通過修改憲法,把總統的任期由五年延長至六年,可以連任一次。

cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku walu a mihcaan, U-Ke Ca-Wi-Se (烏戈·查維斯) misapatas maala mala Venezuela (委內瑞拉) a cungtun。saka tusa a mihcaan nikala cungtungan sumaden nida ku sinfa, naw lima a mihcaan kuni kala cungtun paka tanayuen nida ku sala cungtun tu enem a mihcaan, anu miliyawac mala cungtu a kina cacay amitulin sa.

之後成立新的國民議會,國會由兩院制改為一院制,藉以打擊由反對派所控制的舊國會。2000年烏戈·查維斯經修憲後的總統選舉以約六成票數第二次當選委內瑞拉總統。

msa baluhayac tu kuominehun, kuohun han nu tusaay a kawaw sumaden mala cacay tu, numi adadaay tu balucu numi siluday tu malumanay a kuohun. 2000 a mihcaa ci U-Ke Ca-Wi-Se (烏戈·查維斯) nuni samadan tu kawaw ani singkiwan sakala cungtun nu enemay a paya ku saka alanida tu saka tusa a maala tu Venezuela (委內瑞拉) a cung-tun.

2006年3月7日,委內瑞拉國民議會通過了對國旗和國徽的修改方案,決定把國旗上7顆星增加為8顆,並將國徽上駿馬飛奔的方向由向右改為向左。12月3日,委內瑞拉舉行總統大選,烏戈·查維斯以63%的選票成功連任,亦是他第三次當選委內瑞拉總統。

2006 a mihcaan tulu a bulad pitu a demiad, Venezuela (委內瑞拉) kuo-min-i-hun (kanatalay a matatengilan, 國民議會), mikedatu hata atu hata a kulit nu nipisumadan, mihang tu pituay a kuli nu bunac cunusen tu cacay mala walu a kulitan nu bunac, nui kulitay nu hata a subayu nuw kawanan sumaden pasiyda i kawili. sabaw tusa a bulad tulu a demiad, Venezuela (委內瑞拉) pisinkiwan tu cung-tun, ci U-Ke Ca-Wi-Se (烏戈·查維斯)

maka alatu enemay a bataan idaw ku tulu a kilac nuni ka talakawan malaheci matulin mala cung-tu, nu saka tulu tu nida amaala tu sakala Venezuela (委內瑞拉) a cung-tun.

malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinenganmikawaway-kalumyiti