Spain (西班牙)

Flag of Spain.svg
u hata nu Spain (西班牙)

u Spain (西班牙) sa i labu nu Europe, itiza i 40 00 N, 4 00 W.

u ahebal nu lala' mapulung sa 505,370 km2.

u ahebal nu lala'ay sa 498,980 km2, hamin nu tademaw sa 48,563,476.

kakalukan umah sa 54.10%, kilakilangan umah sa 36.80%, zumaay henay umah sa 9.10%.

tapang tusu nu kanatal (首都)mikawaway-kalumyiti

u tapang tusu nu kanatal sa u Madrid(馬德里).

kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)mikawaway-kalumyiti

kakining nu kanatal demiad sa 12 bulad 10 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首)mikawaway-kalumyiti

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Felipe VI, micakat a demiad sa i 2014 a mihca 6 bulad 19 demiad.

syakay nu sakaybinawlan (社會福利)mikawaway-kalumyiti

西班牙實行12年免費教育,大專院校眾多,一方面因為國家設立獎學金令一般大眾的後代就學普及,另一方面為了接受大量的外籍學生。社會福利人民有接受教育的權利,貧困戶和低收入戶的兒女上學完全免費。

Spain daduducan tu sabaw tusa a mihcaan caay paacai kunu cudadan, yadah ku tabakiyay a cacudadan, idaw kuni patideng tu kawlah tu kalisiw atu nu katuuday nu mahicaay a nipicudad, dumasatu miala tu nutaway a kanatal nu tademaw tayda micudad. siykay nu sakaybinawlan tademaw taneng namin micudad, nu pakuyucay atu macunus ku pakuyuc a wawaw nuheni micudad caay patahekal tu kalisiw.

西班牙的醫療費用在一般的情況下完全免費,例如西班牙公民或者是持有西班牙本地合法有效證件並有合法工作的人都可以免費享受醫療保險,包括他們的子女。購買藥物的時候政府會與病人共同承擔藥費。

saka tayda i padekuwan caay namin papidai, tinaku sa Spain a tademaw atu nu taydaay itida mikuliya anu idaw ku masataneng a nika sicudadan caay pakalisiwi a taydai padekuwan, pasu wawaw nuheni. micakay tu sapayu sa u sifu atu imelangay a tademaw ku paacaay tu kalisiw.

在多人口家庭國家會給予一定的幫助和補助。除了像普通家庭一樣的免費教育以外,到了大學,普通家庭還是要交一小部分的學費,然而多人口家庭就可以享用到獨特的價格。

nu katuuday nu lalabu nu luma', u kanatal idawaca kunipipadan tu kalisiw i tunuheniyan, mahida u hucunu a laluma'an caay paacai kuni picudadan, makatukuh tu  tabakiay a cacudadan nu hucunu a alaluma'an sa adidi' kuni patahekal tu kalisiw, nu katuuday a laluma'an taneng misideked misalihalay tu aca.       

u zuma a kamu(其他語言)mikawaway-kalumyiti

西班牙有四種主要的語言,除了西班牙語為全國的官方語言外,其餘三種為地區級官方語言:

sepat ku kamu nu Spain, Spain a kamu sa nu talakaway a kamu nu kanatal, nudama a tuluay a kamu sa nu niyadu' atu nu talakaway a kamu:

西班牙語(又稱卡斯蒂里亞語),通行於西班牙全國各地。

加泰隆尼亞語(又稱瓦倫西亞語),用於加泰隆尼亞、瓦倫西亞和巴利亞利群島。

巴斯克語,用於巴斯克地區。

加利西亞語,用於加利西亞地區。

Spain a kamu (u castiglia a kamu [卡斯蒂里亞語]), u nikaalalacan nu kamu i mahini Spain.

Catalonia a kamu (加泰隆尼亞語) (u Valencia a kamu [瓦倫西亞語]), u nikaalalacan nu kamu i Catalonia (加泰隆尼亞), Valencia (瓦倫西亞) atu Balearic masabelengay a subal (巴利亞利群島).

Basque (巴斯克) a kamu, u nikaalalacan nu kamu i Basque (巴斯克) niyadu’ a musakamu.

Galicia (加利西亞) a kamu, u nikaalalacan nu kamu i Galicia (加利西亞) aniyadu' a musakamu.

加泰隆尼亞語、加利西亞語和卡斯提亞語(後者通常被稱為「西班牙語」)都來源於拉丁語,並有各自的方言。

Catalan(加泰隆尼亞), Galicia (加利西亞) atu Galatian (卡斯提亞) anakamuwan (nikudanay pangangan han Spain [西班牙] a kamu) namakadanamin i la-tin a kamu, idaw ku nama kacuwawcuwaway a nakamuwan.

而巴斯克語則與其餘三種語言有不同的起源,現在認為巴斯克語是已經消亡的伊比利語族的最後火種,在羅馬人到達伊比利半島前被廣泛使用。

nu pa-se-ke akamu atu nu tuluay a nakamuwan caay kalecad ku lalangawan, ayda nu Basque (巴斯克) a kamu malawpes tu u Iberia (伊比利語族) a kamu nu binacadan u sadikuday tu a sasakamuen, itini i Roma ( 羅馬) a tademaw makatukuh i Iberia (伊比利) kitidaan hina pitanengan。

同時還存在還有其它一些現在仍在使用的羅曼語族方言,如在阿斯圖里亞斯和部分León地區使用的阿斯圖里亞斯語或稱Bable,在部分亞拉岡地區使用的亞拉岡語,在加泰隆尼亞西北角的Val d'Aran使用的Aranese (阿蘭語)。

idaw henay kuyu nu dumaay a nakamuwan mitaneng henay a sakamuen tu Romance (羅曼) nu binacada a nakamuwan tu, mahida nu Asturias (阿斯圖里亞斯) atu nu León niyaduay mitaneng tu Asturias ( 阿斯圖里亞斯) a kamu pangngan han tu Bable,nu masacacay a Aragorn (亞拉岡) niyaduay mitaneng tu Aragorn (亞拉岡) a nakamuwan,itini i Catalonia (加泰隆尼亞) nutipan amisan nu kadu a Val d'Aran mitanengay Aranese (阿蘭語)。

u kanatalay a nipasubuna'anmikawaway-kalumyiti

西班牙的教育是五育均衡的。西班牙是由17個自治區組成的王國,每個自治區是獨立的,所以全國沒有統一的各學科計劃和大綱,有意思的是,西班牙政府嚴格規定了各科的教時。

Spain a cyawyu u lima'ay a kawaw nunipicudadan a palecaden. Spain namakayda tu sabaw tu pitu a niyadu'an nisakaputan tu wankuo, nu masaniyadu'ay u misitekeday naming, sisa inai' ku malecaday nu babikiwan a sasulitan atu sakababelih tu cudad, sinidatenga' sa , Spain sifu mades kunipisilud tu mahicahicaay a papasubanaan tu tuki.

西班牙的老師有權根據學校的條件、學生的水平、當地的特點,決定他的教學內容和教學方法。這種沒有統一大綱,只有規定時數的做法,既保證了各科教學的時間,又讓各科的教學提供了創造的空間。

u sadan nu Spain idaw ku nisiludan nu cacudadan a kawaw, micudaday a nicudadan, niyaduay a kawaw, mihida tu sapasubana atu sapasubana a lihalay. numahiniay nu caaya kalecad ni papasubanaen, u tukisa ku palecaden ku kawaw, mihusiw tu duma a sapasubana a tatukiyan, nuduma satu nu sapasubana' pabeli tu sapakatineng tu cancan a babinkiwan.

在西班牙1992年頒布的規定裡,學校規定義務教育下,每班學生不得多於25人,而且每周總學習時數25小時,其中體育必須佔3小時。

西班牙學校每週3小時的體育課,根據學校地理環境的差別,有豐富的教學內容.舞蹈、足球、籃球、排球、藝術體操、體操、田徑、游泳、拳術、柔道都包括在內。

itini i Spain nu cacay a malebut siwaw a lasubu siwaw a bataan idaw ku tusa a mihcaan patahekal tu tungns nuheni, tungns nu cacudadan, nu cacay a kakaputan a caay pisayadah tu tusa a bataan idaw ku lima a tademaw, paylipay micudad tusa a bataan idaw ku lima a tatukiyan a pasubana’, sakakapah tu udip a milaylay han a tulu a tatukiyan kuni pasubana’.

cacudadan nu Spain tulu a tatukiya tu paylipay amilaylay tu udip, unu cacudadan tu a kakitidaan, idaw ku matatungnsay nuni pasubanaan mapalaw (舞蹈), mitukud tu mali (足球), mihatebud tu mali (籃球), nu limaan anipimali (排球), nalimaan anipi laylay tu udip (藝術體操), milylay tu udip (體操), maduba’(田徑), mingadu’(游泳), pakuntaw (拳術), mimedmeday tu kuntaw (柔道) malabunamin.

在西班牙,從上百萬人口的大都市到幾百人口的小山村,學校都有著現代化的體育教學設施,體操館、健身房等,城鄉學校都有。

i Spain, namakayda tu pinapina a lasubu nu tademaw nu tabakiay a duse katukah nu pinapina a lasubu nu tademaw nu niyadu'ay a binawlan, cacudadan idaw ku nu aydaay a sapilaylay tu udip nu papasubana'en, tie’kun (體操館), cinsenfun (健身房) nuhatidaay, amica kunikay inakaan idawnami ku cancan nu sapilaylay tu udipudipan。

除了正式的體育課程,西班牙學校的課外活動裡,學生每學期可以選擇學習一個運動項目。4年下來,學生就能學會8個運動項目。

tada u sapilaylay tu udip a cudadan, sakay pitah a kawaw nu Spain anicudadan, umicudaday tu paymicuda sa taneng mikilim tu cacayay a kakangalayan sapilaylay tu udip a kawaw, nu sepatay a mihcaan, matineng tu ku micudaday tu walu a laylayan nu udip,

孩子們從10歲起就進入自己喜歡的運動項目,週六參加學校所在地區組織的校際比賽。這些比賽只在周末舉行,持續時間長,往往持續整個學年。

nanu wawaw tu pulu’a mihcaan micumud tu kakangalayan nu lalaylayan tu udip, tu duyu hantu masa sedsed tu niyadu'an ani masakakaputay nu cacudadan anipisedsed. nuni kasasedsed i duyusa a sikawaw, matulin matenes ku demiad, tu pamihcaan.

lalangawan (文化)mikawaway-kalumyiti

除了對音樂世界有龐大貢獻(弗拉明戈舞和吉他),西班牙各地擁有五花八門的文化表現如塞爾特傳統與舉世有名的料理與建築。

dadiw nu Spain kakatinengan itini i kitakit fuo-la-min-ke a palaw atu gita (弗拉明戈舞和吉他), Spain idaw ku cacanan a aadihan tu lalangawan nu sapaadih ku katuuday say-e-te’ (塞爾特) laylay nu babalakiay atu kasi ngangan nu liwliw atu bangcal nu nipatideng tu luma'.

malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinenganmikawaway-kalumyiti