Pakistan(巴基斯坦)

Flag of Pakistan.svg
u hata nu Pakistan(巴基斯坦)

u Pakistan sa i labu nu Asia (亞洲), itiza i 30 00 N, 70 00 E.

u ahebal nu lala' mapulung sa 796,095 km2.

u ahebal nu lala’ay sa 770,875 km2, u ahebal nu nanumay sa 25,220 km2.

hamin nu tademaw sa 201,995,540.

kakalukan umah sa 35.20%, kilakilangan umah sa 2.10%, zumaay henay umah sa 62.70%.

tapang tusu nu kanatal (首都)mikawaway-kalumyiti

u tapang tusu nu kanatal sa u Islamabad (伊斯蘭瑪巴德).

kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)mikawaway-kalumyiti

kakinging nu kanatal demiad sa 14 bulad 8 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首)mikawaway-kalumyiti

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Arif Alvi (Alibu.Aywye 阿里夫·艾維), 1949 a mihca 8 a bulad 29 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Pakistan (巴基斯坦) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 9 bulad 9 demiad.

likisi (歷史)mikawaway-kalumyiti

mukasi (古代)mikawaway-kalumyiti

公元前三千年左右,哈拉帕文化產生於今巴基斯坦境內,興建了哈拉帕和摩亨佐-達羅。直至前2000年,生活在中亞的雅利安人來到印度河流域,征服了當地的達羅毗荼人,印度河文明逐漸衰亡。

nu ayawan a kun-yun (公元) mikilulay tu tuluway a malebu a mihcaan, Ha-la-pa' (哈拉帕) a lalangawan itini i Pacisetan (巴基斯坦), patideng tu Ha-la-pa' (哈拉帕) atu Muohngcuo-taluo (摩亨佐-達羅). katukuh tu tusa a malebud a mihcaan, itini maudip i Cuo-Ya (中亞) nu Ya-li-an (雅利安) a tademaw tayni i Ing-du (印度) a sauwac, debungan nuheni ku Ta-luo-pi-tu (達羅毗荼) a tademaw, Ing-du (印度) a sauwac tuni kakapah nikaudip haymaw satu malawpes.

此後的吠陀時代,雅利安人的政治中心開始向北轉移。西元前519年起,波斯統治巴基斯坦西部地區,西元前327年,亞歷山大大帝曾率軍攻占過此地。大約公元前321年,被孔雀王朝的旃陀羅笈多所佔領。

nikudan satu Fey-tuo (吠陀) a tatukian (時代), Ya-li-an (雅利安) a tademaw nu cen-ce cun-sin (政治中心) pasayda malimad tayda i amis. nu kun-yuan ayawan nu 519 a mihcaan malingtu, Pu-se (波斯) mikuwan tu Pacisetan (巴基斯坦) nu tipan a niyadu', nu kun-yuan ayawan nu 327 a mihcaan Ya-li-san-ta ta-di (亞歷山大大帝) nami ladaytu tu hitay mialaw tu lala' nuheni. kiya kun-yun nu ayawan 321 a mihcaan, hiyan nu Kunciawancau (孔雀王朝) a Can-Tuo-Luo-Ci-Duo(旃陀羅笈多) mialaw patideng.

孔雀王朝衰落後被印度-希臘人統治,後被斯基泰人和帕提亞人統治,公元二世紀之後被貴霜帝國統治,貴霜帝國國王迦膩色迦當政時期(129-152年),王朝疆域擴至克什米爾和喜馬拉雅山以北的莎車和和田。

Kunciawan (孔雀王) naitu ku icelang satu hiyan tu nu Ing-du (印度)-Si-la(希臘) amikuwan, nikudan satu u Se-tay (斯泰) a tademaw atu Pa-tiy-a (帕提亞) a tademaw kumi kuwanay, kun-yung tusa a se-ci sa yani kapatayan a tikuo kumi kuwanay, nikapatayan a ti-kuo kuowan ci Ciya-ni-se-siyun (迦膩色迦) yumi kuwan henay i 129-152 a mihcaan, wancaw cangi misa ahebal katukuh i Ke-se-mi-el (克什米爾) atu Si-ma-la-ya-san (喜馬拉雅山) nu amisan nu Sa-Ce (莎車) atu He-Tian (和田).

三世紀到四世紀今巴基斯坦南部被薩珊王朝控制,四世紀時起,這里受到笈多王朝統治,五世紀末期來自於中亞的白匈奴逐步把疆域擴張到該地區。

tulu a se-ci katukuh tu sepat a se-ci nu aydaay a Pacisetan (巴基斯坦) nu timulan hiyan ni Sa’sanwancaw (薩珊王朝) amikuwan, saka sepat a se-ci, itini satu ci Ciduwancaw (笈多王朝) ami kuwanay, lima a se-ci tuhedek namakaydaay i cun-ya (中亞) a tademaw haymaw sa hamaw sa patideng tu luma'alaw ahebal ku kakitidaan nuheni.

8世紀初,阿拉伯擴張到印度河流域,並將伊斯蘭教傳入,使大批當地居民成為穆斯林。阿拉伯帝國退出該地區後,這里被興起於恆河三角洲一帶的波羅王朝統治。

lingtu nu waluay a se-ci, Alapuo (阿拉伯) misa ahebal makatukuh i Ing-du (印度) a sauwac, sa ladayen nuheni ku Yi-se-lan-ciyaw (伊斯蘭教), nui tidaay a tademaw alaw mala Mu-se-lin (穆斯林). A-la-puo (阿拉伯) miliyas tu niyadu'an satu, itini a mabuwah sai Hen-he-san-ciyao-cuo (恆河三角洲) a kakitidaan nu Puoluowancaw (波羅王朝) tu kumi kuwanay.

11世紀初,巴基斯坦西北部處於阿富汗加茲尼王朝統治之下。12世紀初,古爾王朝又取代了加茲尼王朝。

saba cacay a se-ci tu lingatu, Pacisetan (巴基斯坦) nutipan nuamisan a kakitidaan u Afuhanciwsenewancaw (阿富汗加茲尼王朝) kumi kuwanay. sabaw tusa a se-ci tu lingatu Ku-el-wan-caw (古爾王朝) sa midaylitu Ciya-ce-wan-caw (加茲尼王朝).

1206年,庫特布·艾伯克建立奴隸王朝,巴基斯坦和印度開始處於同一政權統治之下。此後300年間歷經了6個王朝(德里蘇丹王朝),直至1526年被蒙兀兒帝國取代。

1206 mihcaan, Ku-te-pu. ay-puo-ke(庫特布.艾伯克) patideng tu nu kalung a wan-caw, Pacisetan (巴基斯坦) atu Ingdu (印度) malecad malinga tu mikuwan tu kanatl. sa tulu a lasubu amikuwana henay sa enem kuni kaydaan nuheni tu wan-caw ci De-li-su-dan-wan-caw (德里蘇丹王朝), katukuh 1526 wunuheni tu u Meng-Wu-El (蒙兀兒帝國) kumi kuwanay.

ayda (近代)mikawaway-kalumyiti

 
Ing-Kuo (英國) masasupacaw tu ku itidaay a tademaw (英國殖民壓制戰爭)

1757年後,巴基斯坦隨印度成為英國殖民地,但穆斯林與印度教徒之間衝突依然嚴重。

nikudan nu 1757 a mihecaan, Pa-ci-se-tan (巴基斯坦) mikilul tu Ing-du (印度) mala Ing-kuo (英國) nu tademaw, pihaceng kunika sasu ada’tu Mu-se-lin (穆斯林) atu Ing-du (印度).

賽義德·阿赫默德·汗領導阿利加爾運動,其繼承者於1906年成立了「全印穆斯林聯盟」,曾一度與印度國大黨合作,共同爭取印度的民族獨立,但1928年合作破裂。

Sayide.ahe’muode.han (賽義德.阿赫默德.汗) mililid tu A-li-ciya-el (阿利加爾) a kawaw, mamilaylay i 1906 a mihcaan patidengtu Cun-ing-mu-se-lin-lan-mom (全印穆斯林聯盟), nama balud henay atu Ing-du (印度) satabakiya a dang, mapulung miani tu Ing-du (印度) mangalay masa cacay a patideng, nika itini i 1928 a mihcaan tunika balud masasuudiih.

1940年3月23日,穆罕默德·阿里·真納領導下的穆斯林聯盟在拉合爾召開全國會議,通過了建立巴基斯坦的決議。1947年6月,英國公布蒙巴頓方案,同意印巴分治。

1940 a mihcaan tulu a bulad sabaw tusa idaw ku tulu a demiad, Mu-han-muo-de.ali.cin-na (穆罕默德.阿里.真納) nililidan tu Mu-se-lin (穆斯林聯盟) itini i La-he-el (拉合爾) mikaygi tu nukanatal, makaawas patideng tu Pa-ci-se-tan (巴基斯坦) a kawaw. 1947 a mihcaan enenmay a bulad, Ing-kuo (英國) mihapuy tu Pu-mon-pa-dung (布蒙巴頓) a kawaw, misaulul tu Ing-pa (印巴) amababenis.

8月14日,巴基斯坦宣布獨立,成為大英國協的自治領。1956年3月23日,巴基斯坦改自治領為共和國,定國名為巴基斯坦伊斯蘭共和國。

walu a bulad sabaw tu sepat a demiad, Pa-ci-se-tan (巴基斯坦) pakatineng misatekeday, mala tabakiya nu ing-kuo (英國) a kakitidaan.1956 mihcaan tulu a bulad sabaw tusa idaw ku tulu a demiad, sumaden nu Pa-ci-se-tan (巴基斯坦) tu kunhekuo (共合國) a kakitidaan, pangangan hah tu Pa-ci-se-tan (巴基斯坦) Iselan (伊斯蘭) kunhekuo (共合國).

巴基斯坦獨立後,與印度因領土糾紛(即克什米爾問題)於1948年、1965年、1971年在克什米爾地區發生了三次印巴戰爭。第三次印巴戰爭直接造成東巴基斯坦獨立成為孟加拉國。1972年7月,雙方簽署了《西姆拉協定》,實現停火。

misateked satu ku Iselan (伊斯蘭), atu Ing-du (印度) masasu alaw tu lala’ (ke’semie a kaliyuhan ) i 1948 a mihcaa ,1965 mihcaan 1971 mihcaan itini i kesemie (克什米爾) a niyadu’kina tulu atu Ingpa (印巴) amalpacaw. saka tulu anikalepacaw Ing-pa (印巴) kasenu’sa ku Dunpacisetan (東巴基斯坦) misateked tu Munciwla (孟加拉) a kanatal. 1972 mihcaan pitu a bulad, masasulit tatusa kunuheni tu (simula) (西姆拉協定), kya masatedip kuni kalepacawan.

此後雙方多次會談,但未達成任何協議,1989年起,雙方不斷交火,1998年5月巴基斯坦繼印度之後進行了6次地下核試驗,使緊張局勢加劇。2003年4月,印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願,11月25日在實際控制線停火。

Sa kinapina kunuheni a masasuwal, nai tu kulaheci, 1989 satu malepacaw tu kunuheni caay henay piwac amasasakamu, katukud 1998 mihcaan tu lima a bulad Pa-ci-se-tan (巴基斯坦) pacici inikudan nu Ing-du (印度) kina enem isasa’ amikikiw tu he (核) , macunus kuni kabiyalwnu nu tademaw. 2003 mihcaan sepaty a bulad , Ing-pa (印巴) nu tusaay a kanatal miliyawaca tu sasa kamuen, sabaw tu cacay a bulad sabaw tu tusa idaw ku lima a demiad musaluemeng kuni kalepacawan.

demiad (氣候)mikawaway-kalumyiti

巴基斯坦屬亞熱帶乾燥和半乾燥氣候,氣候總的來說比較炎熱乾燥,每年平均降雨量不到250毫米,1/4的地區降雨量在120毫米以下。

Pacisetan (巴基斯坦) caay kaw caledesay a kakitidaan atu kala acaacakan ku demiad, pulung nu sasa kamuen sa u caledes maacak ku sausi, tu mihcaan nikahetikan nuuda han caaypaka 250 huowmi, sepat nu cacaya a niyadu' tuni kaudad han itinii isasa nu 120 huuwmi.

最炎熱的時節是6、7月份,大部分地區中午的氣溫超過40℃,而在信德和俾路支省的部分地區中午氣溫則可能高達50℃以上。海拔高度超過2千米以上的北部山區比較涼爽,且溫差大,晝夜平均溫差14℃左右。氣溫最低時節是12月至2月。

Sacaledesay nu bulad han itini i enemay pituay a bulad, tupayniyadu' han iteban nu kalahukan micidek kucaledes makaala tu 40 du, nuduma itini i sinde (信德) atu pilu (俾路) a niyadu' micidek ku caledes makaala tu 50 du. tuni katalakawan nu buyu' tusa a malebu nuni katalakawan nu amis nu buyu' sa’pi’adudi, udikasasumad nu demiad, tulabii han 14 du mikilulay, sasabaay nu bulad a demiad han itini i saba tusa a bulad katukuh i tusaay a bulad.

malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinenganmikawaway-kalumyiti